Medicatieveiligheid

Veel mensen in de langdurende zorg gebruiken diverse soorten medicijnen. Daarbij kan veel fout gaan – of bijna fout bij het gebruik van de medicijnen, het voorschrijven van medicijnen en tijdens het toedienen. Medicatieveiligheid verdient dan ook aandacht. 

De essentie van medicatiebeleid is dat de cliënt het juiste medicijn krijgt op de juiste tijd in de juiste hoeveelheid en dosering en op de juiste wijze toegediend. Belangrijk is dat in de praktijk duidelijkheden zijn over de verantwoordelijkheden rondom dit beleid.

Medicatieoverdracht Oss-Uden-Meierijstad

Een belangrijk subthema bij medicatieveiligheid is het thema medicatieoverdracht. Sinds 2008 is er een landelijke richtlijn ‘Overdracht van Medicatiegegevens in de keten’ van kracht. Onderstaande vindt u de laatste herziende versie van deze richtlijn. .

Het doel van deze richtlijn is het overdragen van medicatiegegevens in het netwerk van de patiënt, zodat voorschrijvers, apothekers en toedieners op het moment van voorschrijven, ter hand stellen en toedienen binnen de keten continuïteit van zorg kunnen leveren en een verantwoorde risico-inschatting kunnen maken ten behoeve van veilige medische en farmaceutische zorg. Er staat in beschreven wie welke verantwoordelijkheden heeft bij de overdracht van medicatiegegevens.

Op basis van deze landelijke richtlijn zijn er een regionale werkafspraken medicatieoverdracht ontwikkeld. Dit document beschrijft de gemaakte werkafspraken tussen huisartsen, openbare apotheker, medisch specialisten ziekenhuis Bernhoven, GGZ Oost Brabant en ZANOB die zijn gemaakt in het kader van het opstellen, wijzigen, verstrekken en communiceren van het actueel medicatieoverzicht.

Werkafspraken medicatieoverdracht regio Oss-Uden-Meierijstad 

Hier vindt u het goedgekeurde regionale addendum bij de landelijke richtlijn medicatieoverdracht.  

Medicatieverstrekking

Een belangrijk onderdeel van medicatieveiligheid is medicatieverstrekking. In Noord-Oost Brabant bestaat het protocol “medicatievoorziening extramurale zorg VVT” en is tot stand gebracht in onderlinge samenwerking tussen de apotheek verenigingen BrabantFarma en Concordant en de vereniging van (thuis)zorgorganisaties Samen In Zorg en in overleg met huisartsenverenigingen Synchroon en Beroemd. Het Protocol omvat afspraken betreffende het verstrekken en beheer van medicatie bij cliënten die vallen onder extramurale zorg VVT (verpleging, verzorging, thuiszorg), bij wie het beheer van de medicatie geheel of gedeeltelijk is overgenomen.

De doelstelling van dit protocol is;

  • Het vorm geven aan een kwalitatief hoogwaardig proces van medicatievoorziening aan cliënten voor wie de (thuis)zorgorganisatie geheel of gedeeltelijk het beheer over de medicatie voert
  • Het beantwoorden aan de vigerende wet- en regelgeving, (veld)normen en richtlijnen betreffende de kwaliteit van medicatiezorg.
  • Het hiermee realiseren van zo optimaal mogelijke medicatieverstrekking, -begeleiding en –veiligheid.
  • Het beschrijven van taken en verantwoordelijkheden van de betrokken partijen hierbij.

Hier vindt u de laatste versie van dit protocol.

Rol van patiënten

Patiënten spelen een rol bij hun veiligheid door het geven van informatie over hun medicatiegebruik en door het opvolgen van instructies. Bijvoorbeeld het afmaken van medicatiekuren en het op de afgesproken tijdstippen innemen van medicijnen. Maar ook door alert te zijn op veranderingen en vragen te stellen als iets niet duidelijk is:

'Waarom krijg ik nu een gele pil en gisteren een witte?'

'Waarom heb ik na ontslag uit het ziekenhuis nieuwe medicatie gekregen en wanneer moet ik deze innemen?'

Patiënten weten als geen ander welke medicijnen ze wel of niet slikken. Of waar ze ooit wel eens bijwerkingen van hebben gekregen. Maar patiënten moeten zich er ook meer van bewust zijn dat dit ook belangrijke informatie is voor de zorgverleners of apotheek.

Alleen samen met de cliënt/patiënt kunnen zorgverleners en apothekers het medicatieoverzicht actueel houden. Het is belangrijk dat patiënten zich bewust zijn van hun rol en weten waar ze op kunnen letten bij hun zorg en ook actief vragen naar hun medicatieoverzicht. Maar zorgverleners en apothekers moeten dit meer stimuleren en ook actief de patiënt wijzen op het opvragen en meenemen van hun medicatieoverzicht.

Tevens is het belangrijk om bij elke zorgverlener waar de patiënt komt actief toestemming gegeven wordt voor het opstellen van hun medicatiegegevens.

Overig

  • Op Patientenfederatie.nl zijn informatiekaarten o.a. rondom medicatie te vinden die gericht zijn op veilige zorg voor patiënt én zorgverlener.
  • De Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NCPF) zet zich in voor een goed toegankelijk, betaalbaar en veilig pakket geneesmiddelen, zie Patienfederatie.nl