Wat is Parkinson(isme)

De hersenen regelen het bewegen zoveel mogelijk automatisch. Alle onderdelen worden vanzelf goed op elkaar afgestemd. Bij de ziekte van Parkinson gaat dit haperen, zodat het bewegen minder vanzelf gaat en bewuster moet gebeuren. De soepelheid verdwijnt en alleen de hoognodige bewegingen blijven over, zodat het totale bewegen verschraalt. Bovendien bestaat de neiging te weinig kracht te gebruiken waardoor de bewegingen vertragen, te klein blijven en moeizaam verlopen. Ook gaan delen van het lichaam soms beven. De ziekte van Parkinson is een hersenziekte, waarbij bepaalde zenuwcellen in je hersenen langzaam afsterven. De cellen die afsterven zijn verantwoordelijk voor het produceren van dopamine. Dopamine is een zogenaamde neurotransmitter, een stof die nodig is om zenuwimpulsen van de ene naar de andere zenuw over te brengen. Dopamine zorgt ervoor dat je spierbewegingen goed kunt uitvoeren en beïnvloeden. Door een tekort aan dopamine ontstaan de klachten.

Bij Parkinsonisme zijn het meestal juist de zenuwcellen die dopamine ontvangen die beschadigd raken en niet of nauwelijks meer reageren op dopamine. Zowel Parkinson als Parkinsonisme hebben dus invloed op het bewegen.

Een ander onderscheid tussen de Parkinson en Parkinsonisme is het effect van de medicijnen op de symptomen. Omdat parkinsonmedicijnen het tekort aan dopamine proberen op te heffen, hebben ze bij parkinsonisme weinig zin. Het probleem is hier immers geen tekort aan dopamine maar een tekort aan goed functionerende dopamine-ontvangende zenuwcellen.

Parkinsonismen is een verzamelnaam voor neurologische aandoeningen met symptomen die ook bij de ziekte van Parkinson kunnen voorkomen bijvoorbeeld:

  • Multipele systeem atrofie, MSA
  • Progressieve supra nucleaire paralyse, PSP
  • Dementie met Lewy lichaampjes, DLB
  • Vasculaire parkinsonisme
  • Parkinsonisme als gevolg van medicijngebruik
  • Cortico Basale Degeneratie, CBD

Parkinson(isme) is voor niemand een fijne diagnose en hoe iedereen dit ervaart, is van veel persoonlijke omstandigheden afhankelijk: van leeftijd, levensfase, alleen of samen, wel of geen kinderen die nog thuis wonen of al de deur uit zijn, nog werkzaam of niet. Mensen die voor hun vijftigste levensjaar de diagnose parkinson hebben gekregen, worden wereldwijd Yoppers genoemd (Young Onset Parkinson).

Oorzaak

De precieze oorzaak van de ziekte van Parkinson is nog onbekend. Het is nog niet duidelijk waardoor bepaalde zenuwcellen in je lichaam langzaam afsterven

Verschijnselen

De verschijnselen verschillen van persoon tot persoon en vaak ook van moment tot moment. Meestal zijn de eerste verschijnselen vaag en worden deze in de loop van de tijd erger. Beven, stijfheid en bewegingstraagheid zijn kenmerkende klachten van de ziekte van Parkinson en geven moeite met het uitvoeren van dagelijkse bezigheden zoals uit bed komen, aankleden en schrijven.

Op den duur kunnen problemen met de houding ontstaan. Deze zijn vaak aanleiding tot evenwichtsproblemen en vallen.

Ook kunnen er andere klachten voorkomen, zoals kwijlen of een droge mond, moeite met plassen, klachten bij de stoelgang, een vettige huid, moeheid, stemmingsstoornissen (depressie), schommelingen van de bloeddruk en gedragsveranderingen.

Daarnaast kan er sprake zijn van cognitieve problemen. Dit zijn klachten van het geheugen, de aandacht en het denken. Voorbeelden hiervan zijn: vergeetachtigheid, concentratieproblemen, moeite hebben met begrijpen, overzicht houden en plannen van activiteiten. Dit betekent echter niet dat het verstand wordt aangetast. Mensen met Parkinson blijken wel een verhoogde kans op dementie.

Verloop van de ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson is een progressieve ziekte, is niet te genezen. Dat betekent dat de ziekte langzamerhand erger wordt. De verschijnselen kunnen slechts bestreden of verlicht worden. Behandeling is dan ook alleen gericht op het verminderen van de klachten (symptoombestrijding).

Hoe vaak komt het voor?

De ziekte van Parkinson treft:

  • zowel mannen als vrouwen;
  • mensen over de hele wereld:
  • Meestal beginnen de verschijnselen van de ziekte tussen het 45e en 60e levensjaar;
  • in Nederland 57.960 mensen met parkinson(isme). De verdeling Parkinson/ parkinsonisme blijkt respectievelijk 62,6% en 37.4% te zijn (bron parkinsonnet, gegevens 2020).
  • ongeveer 16% is jonger dan 65

Nadere informatie Parkinson